OPEN HIRING

Open Hiring op de arbeidsmarkt

EEN EERLIJKE KANS VOOR IEDEREEN

Tekst Eva Prins Fotografie De Beeldredaktie / Dolph Cantrijn / Mark Neelemans

‘HET GAAT OM HEEL GEMOTIVEERDE MENSEN DIE GRAAG IN DE PRAKTIJK BEWIJZEN WAT ZE WAARD ZIJN’

Een baan zonder ervoor te hoeven solliciteren. Dat is simpel gezegd het idee van Open Hiring. Wie het eerst komt, het eerst maalt. Deze onorthodoxe manier van personeel aannemen, wint terrein.

Een eerlijke kans geven aan mensen voor wie de drempel van solliciteren te hoog is, of die bij sollicitaties vaak buiten de boot vallen. Dat is voor Loes de Volder de belangrijkste reden om via Open Hiring mensen aan te nemen. De Volder is oprichter en directeur van MamaLoes, een winkelketen in baby-artikelen, en was in 2019 de eerste werkgever die met Open Hiring aan de slag ging.

EERSTE OP DE LIJST

Sindsdien heeft ze meer dan dertig mensen op deze manier aangenomen: zonder een sollicitatiegesprek te voeren en zonder te vragen naar een cv of werkervaring. Het enige wat mensen moesten doen, was langskomen en hun contactgegevens achterlaten. Kwam er een plek vrij, dan werd de eerste op de lijst gebeld. De Volder: ‘Ik geloof dat iedereen iets kan en ik wil mensen graag de kans geven dat te laten zien.’ Het stoort haar dat zoveel mensen geen kans krijgen op de arbeidsmarkt ‘op basis van een beperkte blik, labels en vooroordelen.’ ‘Het vergeten potentieel’ noemt ze hen. En zij boort dat potentieel graag aan.

KRAPPE ARBEIDSMARKT

Inmiddels zijn meer werkgevers op zoek naar het ‘vergeten potentieel’ want de arbeidsmarkt is nog nooit zo krap geweest. Voor het eerst in vijftig jaar zijn er meer vacatures dan werkzoekenden, becijferde het CBS onlangs. Veel bedrijven staan te springen om mensen. Toch vinden bepaalde groepen, zoals ouderen, mensen met een ziekte(verleden) of mensen met een migratie-achtergrond nog altijd moeilijk werk, weet Ingeborg Zwolsman. Zij is programmamanager Open Hiring bij Start Foundation, die het concept in Nederland introduceerde (zie kader).

GEEN KLIKGESPREK

Het aantal werkgevers dat met Open Hiring aan de slag gaat, stijgt de laatste tijd snel: inmiddels zijn het er ruim veertig. Maar veel werkgevers hebben ook nog koudwatervrees, merkt Zwolsman. ‘Ze vinden het spannend: Wie krijg je binnen? ‘Sommigen willen toch een soort ‘klikgesprek’ voeren om te kijken of iemand past.’ Ze begrijpt de wens. ‘Maar dat mag bij Open Hiring dus juist niet, want daarmee sluit je nou net mensen uit.’

Je moet er een bepaald type werkgever voor zijn, zegt ze. ‘Mensen met een sociaal hart, die open staan voor nieuwe wegen.’ Maar nu het programma een paar jaar loopt, kan ze aarzelende werkgevers ook geruststellen, het zijn niet allemaal mensen met complexe problemen. Integendeel. ‘Die zitten er wel tussen, maar de grootste groep zijn heel gemotiveerde mensen die graag in de praktijk bewijzen wat ze waard zijn.’

GAT IN CV

Medio 2021 stond de teller op 40 mensen die, bij 28 bedrijven, via Open Hiring een baan hadden gekregen. Velen van hen zijn 50+ of hebben een migratie-achtergrond. Zwolsman: ‘Precies de groepen die bij sollicitatieprocedures vaak worden afgewezen.’ Daarnaast bereikt Open Hiring ook zogenaamde niet-uitkeringsgerechtigden. Mensen zonder betaald werk en zonder uitkering, bijvoorbeeld omdat een partner voor het inkomen zorgt. ‘Solliciteren is voor hen vaak een hoge drempel’, weet Zwolsman. ‘Zij hebben lange tijd niet gewerkt en moeten bij sollicitaties altijd het gat in hun cv verantwoorden.’ Ze is blij met deze resultaten. ‘We bereiken echt de mensen die anders thuis zouden zitten.’

GEEN HOGERE UITVAL

Natuurlijk, niet alle ‘matches’ zijn en gaan goed, maar dat geldt ook voor de gangbare weg. Zwolsman: ‘Over het algemeen zien we bij Open Hiring geen hogere uitval.’ Dat verbaast Loes de Volder niet. Volgens haar is het een illusie te denken dat je door een sollicitatieprocedure ‘de beste kandidaten’ krijgt. ‘Je merkt, van beide kanten, toch vaak pas in de praktijk of iemand het werk kan en leuk vindt, en in het bedrijf past.’

Zwolsman: ‘De allerbelangrijkst personeelselectie wordt niet gedaan door personeelsselecteurs, maar door de sollicitanten zelf. Mensen kunnen heel goed zelf inschatten of ze in het profiel van een vacature passen – als je ze de juiste informatie geeft. Een belangrijke tip is dan ook: zorg dat heel duidelijk omschreven is wat iemand gaat doen en wat hij of zij moet kunnen.’

VASTE BAAN

En zo heeft Start Foundation meer do’s en don¬¬’ts die de kans van slagen vergroten, zoals: goede uitleg geven aan zittende collega’s. Zwolsman: ‘Bij hen kunnen toch sentimenten spelen als: “Ik heb er ook moeite voor moeten doen”, of: “Blijkbaar kan iedereen dit, is mijn werk dan niks waard?” Je moet hen echt meenemen.’

Ook zijn er spelregels en voorwaarden waaraan een werkgever zich moet committeren om de beschermde titel Open Hiring te mogen voeren. Zo’n voorwaarde is bijvoorbeeld dat de werknemer vanaf dag één loon krijgt. Een proeftijd mag uiteraard wel, net als tijdelijke contracten. Zwolsman: ‘Maar het streven moet echt zijn: een vaste baan.’

LAAGGESCHOOLD WERK

Vooralsnog wordt Open Hiring vooral ingezet voor laaggeschoold, en laagbetaald, werk. De lijst deelnemende werkgevers bestaat vooral uit: logistiek, schoonmaak, supermarkten en horeca. ‘Omdat het nieuw is, en werkgevers het soms nog spannend vinden, starten ze vaak met de laagstbetaalde banen waarvoor ze het risico durven en kunnen dragen’, erkent Zwolsman. ‘Daarnaast werkt Open Hiring vooral goed bij bedrijven die eigenlijk altijd wel mensen kunnen gebruiken. Maar bij de meeste deelnemende werkgevers zijn er wel veel doorgroeimogelijkheden.’ Zelf ziet ze zeker potentie voor uitbreiding van het concept naar meer branches en functies. Zeker nu, met deze krapte op de arbeidsmarkt. ‘Dat is hopelijk de volgende fase.’

‘HET STOORT MIJ DAT ZOVEEL MENSEN GEEN KANS KRIJGEN OP DE ARBEIDSMARKT OP BASIS VAN EEN BEPERKTE BLIK EN VOOROORDELEN’

KOEKJES


Open Hiring is veertig jaar geleden bedacht door Greyston Bakery in New York. Het werk in de bakkerij is bedoeld voor mensen die op de reguliere arbeidsmarkt weinig kans maken, zoals alleenstaande moeders, (voormalig) daklozen of ex-gedetineerden. Het motto van de bakkerij is: ‘Wij nemen geen mensen aan om koekjes te bakken, maar wij bakken koekjes om mensen aan te nemen.’ Start Foundation is officieel partner van Greyston.

openhiring.nl


EEN NIEUWE KANS

Giovanni Verbraeken (54) werkt sinds de zomer als een soort manusje van alles bij restaurant ‘t Zusje in Terneuzen. Daarmee is hij na zes jaar uit de bijstand.

‘Mijn jobcoach attendeerde mij op de Open Hiring-vacature bij ‘t Zusje. Dezelfde dag ben ik langsgegaan. Sindsdien ben ik eigenlijk niet meer weggeweest. Ik werd aangenomen voor de spoelkeuken en de schoonmaak, en inmiddels ben ik een soort chef spoelkeuken en doe ik ook allerhande klussen. Helpen waar nodig is – dat is hier het motto. Zo sta ik ook wel eens achter de bar. Ik ben dertig jaar tegelzetter geweest, ik had een eigen zaak, maar die ben ik kwijtgeraakt. Zo ben ik in de schulden en de bijstand terechtgekomen. Van daaruit werk vinden was best lastig. Terug de bouw in wilde ik niet: te zwaar. Ik heb een tijdje via het Werkbedrijf in de schoonmaak gewerkt, maar dat was met behoud van uitkering. Hier heb ik een contract van 28 uur. Het is fijn dat ik op deze manier een kans heb gekregen.’


OVER DE DREMPEL

Agnes Langeberg (62) werkt sinds juni als orderpikker bij Babysjop MamaLoes, acht uur in de week. ‘Ik ben nog aan het opbouwen.’

‘Open Hiring heeft me de drempel over geholpen om weer mee te doen. De afgelopen paar jaar had ik geen betaald werk, en ook geen uitkering: dat wil ik niet. Door lage lasten en een sobere levensstijl, red ik het met mijn spaargeld. Hard op zoek naar werk was ik dan ook niet. Totdat ik een programma zag over Open Hiring bij MamaLoes en dacht: dat is een mooie manier om eens ergens anders te kijken en weer wat op te bouwen. Ik heb altijd met mensen gewerkt, op het laatst in de gehandicaptenzorg, maar dat was te stressvol. Bij MamaLoes ben ik nu vooral aan het inpakken. Dat is redelijk eentonig, maar daardoor bijna een beetje meditatief – dat bevalt me wel. De collega’s en de sfeer zijn bovendien goed en ik kan langzaam doorgroeien als ik wil. Dat geeft zelfvertrouwen.’

Deel deze pagina